Pestencongres-uitsnede.png

Hoe voorkom je pesten en ongewenst gedrag? Niks doen is ook pesten

Hoe kun je voorkomen dat ongewenst gedrag op het werk erin sluipt? Gaat het hier om de cultuur van de organisatie, spreken mensen elkaar er niet op aan? Hoe ga je nu als leidinggevende om met ongewenst gedrag of pesten en hoe voorkom je dit? Deze vragen stonden centraal bij het congres ‘Een goede werksfeer, laten we dat zo houden!’ dat donderdag 16 november 2017 in TivoliVredenburg werd gehouden voor leidinggevenden en druk werd bezocht.

Een positieve werkcultuur en een gezonde interactie tussen collega’s zijn de belangrijkste sleutelfactoren voor een succesvolle onderneming. Een goede werksfeer is niet altijd vanzelfsprekend. Ongewenste omgangsvormen, zoals pesten, kunnen zich bij elke organisatie voordoen en komen vaker voor dan gedacht.

Het congres richtte zich expliciet op leidinggevenden omdat zij een cruciale rol hebben en gaf hen, via plenaire inleidingen en workshops, inspiratie en instrumenten om pesten op het werk aan te pakken en een goede werksfeer te bevorderen. Aan het congres namen 120 leidinggevenden uit verschillende sectoren deel.

"Pesten op het werk is een groot probleem, ook ik heb het weleens meegemaakt”, aldus dagvoorzitter Gerdi Verbeet, oud Tweede Kamervoorzitter. De cijfers liegen er niet om, hield Verbeet de zaal voor. Een op de zes werknemers wordt weleens gepest, gediscrimineerd of geïntimideerd.” De mentimeter, waarbij bezoekers door middel van een app een aantal vragen konden beantwoorden gaf een mooi beeld. Zo was een ruime meerderheid van de aanwezigen werkzaam in een bedrijf met meer dan 200 mensen. 88 procent had het vermoeden of had gezien dat er weleens gepest werd. Een meerderheid gaf aan te weten wat te doen als medewerkers gepest worden.

Als werkgever kun je daar genoeg aan doen hield hoogleraar Willem van Rhenen van Nyenrode zijn gehoor voor. Hij ziet het werk vooral als een werkfamilie waar autonomie, zingeving en verbinding essentieel is. “Zodra de verbinding tussen werknemers wordt aangetast of wegvalt, dan neemt het risico op ongewenst gedrag toe. Daarmee wordt ook de autonomie en zingeving aangetast en dus het werkplezier. Pesten zit in het gebrek aan verbinding”, aldus Willem van Rhenen. “Zorg voor een positieve werksfeer, net als thuis. Iedereen weet hoe je het thuis gezellig moet maken”, besloot hij zijn presentatie.

Daarna volgde een panelgesprek tussen drie top leidinggevenden van Accenture, HTM en Incentro over hun aanpak omtrent het creëren van een prettige werksfeer en het tegengaan van pesten binnen hun bedrijf waarbij de aandacht voor de cultuur van een organisatie een rode draad in hun betoog vormde.

Als leidinggevende is het zaak snel te reageren als er ongewenst gedrag wordt geconstateerd, schetste Manon van Beek algemeen directeur van Accenture Nederland. Bijvoorbeeld als iemand negatief reageert op de zwangerschap van een collega en diens ambities ter discussie stelt. “Dan nodig ik iemand direct uit voor een kop koffie en als iemand bij zo’n opmerking blijft, dan ben ik blij dat we een deur hebben.”

 

Directeur Mathijs Kreugel van ict-bedrijf Incentro beaamde het belang van snel en openlijk handelen. “Er werken veel mannen bij ons en soms worden er tijdens een meeting seksistisch getinte opmerkingen gemaakt. Vroeger liet ik dat gewoon gebeuren, of besprak ik het na afloop. Nu benoem ik meteen in de meeting zelf dat het ongewenst gedrag is. Niets doen is ook pesten.”

Bij vervoersbedrijf HTM heeft ruim 20 procent van de medewerkers te maken met ongewenst gedrag, schetste HR-manager Karen Bosch. “Dat is not done. Je moet het gedrag bespreekbaar maken, dan is het benoemd en kun je verder. Het veranderen gaat niet van vandaag op morgen, maar je kunt vandaag wel de stap tot verandering zetten.” Vanuit het bedrijf is Kompassie ontstaan waarin werknemers vrijwillig als ambassadeur zich inzetten om als olievlek de cultuur te verbeteren. “Collega’s worden bijvoorbeeld gestimuleerd elkaar te groeten en we proberen eilandvorming tegen te gaan.” Er is een filmpje gemaakt met situaties waarin herkenbare vormen van ongewenst gedrag worden getoond en wordt aangegeven wat je in dat geval als collega kunt doen.

Naast het plenaire deel waren er diverse workshops. Zo gaf Willeke Bezemer een interactieve workshop waarin leidinggevenden aan de hand van herkenbare cases moesten interveniëren bij ongewenst gedrag van medewerkers. En dat bleek behoorlijk lastig. “Er wordt ontkend, vaak speelt het gedrag al jaren en heb je het van horen zeggen.” Bezemer had nuttige tips voor haar gehoor: “Verschuil je niet achter de organisatie, je moet als leidinggevende vanuit de persoonlijke overtuiging ingrijpen. Niet omdat het moet, van de baas of van HR, want dat voelen medewerkers meteen.” In sommige gevallen kan het nuttig zijn om een mediator in te schakelen, zo schetst Bezemer. Als een organisatie ongewenst gedrag wil aanpakken, bijvoorbeeld dat er minder gescholden wordt, dan is het zaak om als leidinggevende daarin zelf het voorbeeld te geven en anderen hier telkens op te wijzen. “In de eerste tijd na zo’n nieuwe afspraak, zal het aantal stijgen, maar daarna krijg je medestanders en zal het dalen”, zegt Bezemer.

Corline van Reenen gaf in haar workshop een toelichting op de aanpak van ongewenste omgangsvormen en pesten, zoals zij die bij bedrijven toepast. Een belangrijk uitgangspunt daarbij is de waarderende benadering, ook wel bekend als ‘appreciative inquiry’. Wat gaat nu al goed, wat zijn de succesvoorbeelden die ons inspireren, wat zijn onze toekomstbeelden van de gewenste werksituatie? Zij liet aan de hand van een aantal concrete tools zien hoe de werksfeer bespreekbaar gemaakt kan worden en hoe leidinggevenden kunnen werken aan een sociaalveilige werksfeer om pesten te voorkomen.

Ook het koppelen van een goede werksfeer aan de missie en visie van een organisatie kwam aan bod. Volgens Alie Kuiper is het belangrijk om dat te doen door beantwoording van de vragen waarom? (het draagt bij aan de missie en doelstelling van je organisatie), wat? (bespreekbaar maken, benoemen, beleid op preventie en goede afhandeling van klachten) en hoe? (baseer je op goede tools zoals de brochure leidinggevenden om tot goed beleid te komen). De brochure is een praktische tool waarmee handvatten voor leidinggevenden om een goede werksfeer te behouden en ongewenst gedrag aan te pakken geboden worden. Te denken valt daarbij aan voorbeelden van verschillende verschijningsvormen van pestgedrag en achtergronden.

De dag begon en eindigde met een videoboodschappen van CEO’s uit diverse sectoren, waaronder MKB Rotterdam, PwC, Randstad, HTM, Erasmus MC en Hotel Casa waarin de urgentie van het onderwerp werd aangegeven, alsook tips om direct aan de slag te gaan met het geleerde.

Voorzitter Gerdi Verbeet sloot het congres plenair af en via de zogeheten mentimeter konden de aanwezigen reageren op stellingen. Daarbij bleek duidelijk dat de meesten toch nieuwe inzichten over pesten en hoe dat tegen te gaan op de werkvloer had opgedaan.

 

 

28-11-2017
Delen: