LucasKemper_BKB_SZW_Pesten_LR-47.jpg

Werkgevers met minister Lodewijk Asscher om tafel om pesten op het werk tegen te gaan

Het onderwerp is niet zo bekend, maar pesten op het werk heeft een grote impact op werknemers. Het raakt veel mensen, vaak voor een langere periode. Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Lodewijk Asscher ging daarom op 11 september 2017 aan tafel met CEO’s van grote Nederlandse bedrijven, zoals Accenture, ADG Dienstengroep, Hotel Casa Amsterdam, HTM en PwC en met topleidinggevenden van organisaties zoals het ministerie van Defensie, het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, MKB Rotterdam Rijnmond en Erasmus MC. Veel aanwezigen hebben het Charter Diversiteit ondertekend.

“We kunnen het pesten alleen tegengaan door vanuit de top actie te voeren en samen aan oplossingen te werken,” houdt minister Asscher de aanwezigen voor. “Leiderschap is niet alleen zeggen dat je tegen pesten bent, maar het ook expliciet laten zien. Pesten zit in de taboesfeer; er wordt giechelig op gereageerd. Mijn vraag aan jullie: welke rol zien jullie als leiders om dit onderwerp bespreekbaar te maken, zowel in je eigen organisatie als in de samenleving?”

Voor Karen Bosch, directeur HR bij HTM, is het duidelijk dat er moet worden opgetreden tegen ongewenst gedrag. 23 procent van de werknemers bij HTM zegt het mee te maken. “Dat is not done. Daarom gaan we hier vanuit de directie twee jaar lang volop aandacht aan besteden,” vertelt Bosch. “We moeten een veel betere afspiegeling van de Haagse samenleving worden. Samen met welwillende medewerkers die zich opstellen als ambassadeurs gaan we zorgen voor een olievlek binnen HTM, bijvoorbeeld met trainingen via onze vrijwillige Kompassiegroep.”

De ambassadeursaanpak van HTM is slim, denkt Ron Steenkuijl, directeur van ADG Dienstengroep. “Wij geloven in wat wij noemen de hamburgeraanpak. We zorgen – naast leiderschap vanuit de top - op uitvoerend niveau voor ambassadeurs voor goed gedrag, zodat de managementlagen ertussen druk voelen ontstaan dat ongewenst gedrag een belangrijk onderwerp is.”

Net als bij HTM is er bij het ministerie van Defensie veel werk te verzetten, beaamt secretaris-generaal Wim Geerts. “Defensie heeft een cultuur met weinig diversiteit: de meesten zijn man, blank en hetero. Alles wat daar niet binnen valt, kan het lastig hebben. Dat is niet de bedoeling. We willen jaarlijks zo’n 4.000 nieuwe werknemers werven. Iedereen moet zich veilig bij ons voelen, ongeacht achtergrond of seksuele voorkeur. Daarom willen we de meldingsbereidheid van ongewenst gedrag verhogen en pestgedrag beter leren herkennen. Dat doen we onder andere door workshops voor leidinggevenden.”

Het is niet altijd makkelijk om pestsignalen te herkennen. “Door naar soft signals te kijken die vanaf de werkvloer terechtkomen bij bijvoorbeeld vertrouwenspersonen, de ondernemingsraad en bedrijfsartsen en die samen periodiek te bespreken, kom je erachter wat er speelt op een afdeling of in een team,” legt de lid Raad van Bestuur van het Erasmus MC Joke Boonstra uit. “En als we het bespreekbaar maken van ongewenst gedrag verder willen bevorderen denk ik niet zozeer aan omvangrijke campagnes, maar eerder aan een middel als storytelling.” 

Signalen zijn ook op te pikken met een buddy- of mentorsysteem zoals bij PwC, reageert Jolanda Lamse, lid van de Raad van Bestuur van PwC Nederland. “Een buddy met meer ervaring neemt de signaalfunctie over richting de vertrouwenspersoon of leidinggevende. Dat moet je gelijk bij de komst van een nieuwe collega regelen. Is de klik er niet, dan moet je op de achtergrond schuiven met de buddy’s.”

Wat ook helpt, is als manager of directeur veel praten met werknemers op de werkvloer. Hans Vugts, directeur van Hotel Casa Amsterdam, doet dat bijvoorbeeld regelmatig. “We merken het daardoor snel als iemand niet lekker in z’n vel zit. Bovendien is ons team echt een afspiegeling van de samenleving op alle niveaus, inclusief statushouders. Dat helpt.”

Ron Steenkuijl van ADG Dienstengroep deelt die laatste opvatting van Vugts: “Met bijvoorbeeld onze deelname aan het Nationaal Integratiediner doen we veel aan preventie. Met name mensen zonder migratie-achtergrond krijgen meer begrip voor mensen die wel een andere achtergrond hebben.”

Diversiteit en inclusiviteit zijn belangrijke manieren om pesten op het werk tegen te gaan. “Als je inclusiviteit wil, moet je je collega’s als mensen zien,” benadrukt Manon van Beek, Country Managing Director bij Accenture. Zo moet de top van een bedrijf zich ook neerzetten, als mensen. Bij ongewenst gedrag moet je expliciet verhalen naar buiten brengen. Je moet meteen zichtbaar ingrijpen als er iets vervelends gebeurt en een kop koffie gaan drinken. Als je dat doet en iemand blijft vasthouden aan een foute opmerking over bijvoorbeeld een zwangere collega, dan is daar de deur,” legt ze uit.

Dat inclusiviteit belangrijk is, erkent ook Loes Mulder, secretaris-generaal van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Zij zegt: “Diversiteit en inclusiviteit is op ieder niveau van belang, net als een goede feedbackcultuur. En vergis je niet: het leiderschap overschat het belang van woorden en onderschat het belang van dagelijks gedrag. Dat herkennen we zelf ook.”

Het ontbreken van rangen en standen werkt in de ervaring van Henk van der Beek ook goed. Hij is nu voorzitter MKB Rotterdam Rijnmond en was vroeger directeur van de Rotterdamse Taxi Centrale. “Iedereen was daar even belangrijk. We hadden een laag verzuim van minder dan één procent. Voor mkb’ers helpt het als je duidelijk maakt dat het tegengaan van pesten en dus mogelijk langdurige uitval concreet geld oplevert. Hoewel er in het mkb minder ruimte is voor uitgebreide faciliteiten in de organisatie, zijn de lijnen wel kort. Dit helpt enorm bij het herkennen en aanpakken van ongewenst gedrag.”

Minister Asscher is blij met de ideeën en oplossingen van de werkgevers: “Niemand heeft het over regelgeving of wetten, iedereen heeft het gevoel dat we zelf aan de slag moeten. Er zit hier een mooie dwarsdoorsnede aan tafel. Ieder bedrijf en iedere organisatie kan hier direct mee aan de slag.” 

26-09-2017
Meer over:
Delen: